Ngày 31/12/2025, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 152/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, có hiệu lực từ 01/01/2026 và thay thế hoàn toàn Thông tư 88/2021/TT-BTC.
Việc ban hành Thông tư 152 không chỉ là thay đổi về văn bản, mà còn tác động trực tiếp đến cách ghi chép sổ sách, lưu trữ tài liệu và tổ chức công tác kế toán của hộ kinh doanh, đặc biệt trong bối cảnh chuyển mạnh sang hóa đơn điện tử, quản lý thuế bằng dữ liệu số.
Bài viết dưới đây tổng hợp những điểm mới quan trọng của Thông tư 152/2025/TT-BTC mà hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cần nắm rõ để chuẩn bị kịp thời.
1. Thông tư 152/2025/TT-BTC áp dụng cho ai và từ khi nào?
Theo quy định, Thông tư 152/2025/TT-BTC:
- Hướng dẫn việc ghi sổ kế toán của các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
- Đối tượng áp dụng: toàn bộ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
- Hiệu lực thi hành: từ 01/01/2026.
- Đồng thời, Thông tư 88/2021/TT-BTC hết hiệu lực kể từ ngày Thông tư 152 có hiệu lực.
Như vậy, từ năm tài chính 2026 trở đi, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bắt buộc phải thực hiện chế độ kế toán theo Thông tư 152, thay vì áp dụng theo Thông tư 88 như trước.
2. Điểm mới 1: Bỏ quyền lựa chọn áp dụng chế độ kế toán khác
Trước đây, Thông tư 88/2021/TT-BTC cho phép hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hoặc áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 88, hoặc được lựa chọn chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ nếu phù hợp nhu cầu quản lý.
Tuy nhiên, Thông tư 152/2025/TT-BTC đã bỏ quyền lựa chọn này. Nội dung mới chỉ rõ:
- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện chế độ kế toán theo Thông tư 152,
- Không còn quy định được chọn áp dụng chế độ kế toán khác (như chế độ doanh nghiệp siêu nhỏ).
Ý nghĩa:
- Chế độ kế toán của hộ kinh doanh được thống nhất, giảm tình trạng mỗi nơi áp dụng một kiểu.
- Cơ quan thuế dễ dàng quản lý, đối chiếu và kiểm tra số liệu hơn.
- Hộ kinh doanh cần rà soát lại chế độ kế toán đang sử dụng để chuyển sang áp dụng đúng theo Thông tư 152 từ năm 2026.
3. Điểm mới 2: Quy định rõ về sổ kế toán và thời hạn lưu trữ tài liệu
Theo Điều 3 Thông tư 152/2025/TT-BTC:
3.1. Hình thức lưu trữ tài liệu kế toán
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể:
- Lưu trữ tài liệu kế toán (hóa đơn, chứng từ, sổ sách…) bằng bản giấy, hoặc
- Lưu trữ trên phương tiện điện tử.
Điều này phù hợp với xu hướng số hóa, đặc biệt khi hóa đơn điện tử đã trở nên phổ biến.
3.2. Thời hạn lưu trữ tối thiểu
Thông tư 152 quy định:
- Thời hạn lưu trữ tài liệu kế toán tối thiểu là 05 năm.
- Riêng thời hạn lưu trữ hóa đơn thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế.
Đây là điểm mới so với Thông tư 88, khi trước đây chỉ dẫn chiếu chung sang Luật Kế toán và Nghị định về lưu trữ tài liệu, nay đã quy định rõ con số tối thiểu 5 năm, giúp hộ kinh doanh dễ áp dụng hơn.
3.3. Linh hoạt mở thêm sổ, sửa biểu mẫu
Ngoài các sổ kế toán được hướng dẫn trong Thông tư 152, hộ kinh doanh được phép mở thêm sổ hoặc điều chỉnh biểu mẫu sổ kế toán cho phù hợp với nhu cầu quản lý, với điều kiện:
- Sổ vẫn phải ghi rõ: tên sổ, ngày tháng lập, họ tên, chữ ký người đại diện (và đóng dấu nếu có).
- Nội dung phải đảm bảo trung thực, rõ ràng, dễ kiểm tra.
3.4. Trường hợp sử dụng hóa đơn điện tử được cơ quan thuế hỗ trợ xác định thuế
Nếu hộ/cá nhân kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử và được hệ thống thông tin quản lý thuế của cơ quan thuế hỗ trợ xác định số thuế GTGT, thuế TNCN và các khoản thuế khác, thì:
- Hộ vẫn phải sử dụng các mẫu sổ kế toán theo Thông tư 152,
- Để theo dõi và đối chiếu với số thuế phải nộp theo thông báo của cơ quan thuế.
4. Điểm mới 3: Hệ thống sổ kế toán gắn với phương pháp tính thuế
Một thay đổi quan trọng khác là Thông tư 152 thiết kế hệ thống sổ kế toán theo từng nhóm phương pháp nộp thuế GTGT, thuế TNCN.
Theo đó, căn cứ vào cách tính thuế, hộ/cá nhân kinh doanh được chia thành 4 nhóm:
- Nhóm không chịu thuế GTGT, không nộp thuế TNCN
- Nhóm nộp thuế GTGT và thuế TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu
- Nhóm nộp thuế GTGT theo tỷ lệ % trên doanh thu và thuế TNCN trên thu nhập tính thuế
- Nhóm có hoạt động chịu các loại thuế khác như: thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế tài nguyên, thuế bảo vệ môi trường, thuế sử dụng đất…
Từng nhóm sẽ sử dụng các mẫu sổ kế toán tương ứng, ví dụ:
- Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (các mẫu S1a-HKD, 02a-HKD, 02b-HKD tùy trường hợp),
- Sổ chi tiết doanh thu, chi phí (mẫu S2c-HKD),
- Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa (mẫu S2d-HKD),
- Sổ chi tiết tiền (mẫu S2e-HKD),
- Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế khác (mẫu S3a-HKD).
So với Thông tư 88 – vốn quy định một hệ thống mẫu sổ chung cho mọi hộ kinh doanh – Thông tư 152 chia rõ theo từng nhóm nghĩa vụ thuế, giúp:
- Công tác kế toán gần sát với thực tế cách tính thuế,
- Dễ quản lý hơn đối với hộ có nhiều loại thuế khác nhau.
5. Thông tư 152 chính thức thay thế Thông tư 88/2021/TT-BTC
Điều 8 Thông tư 152/2025/TT-BTC quy định rõ:
- Thông tư 152 có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.
- Thông tư 88/2021/TT-BTC hết hiệu lực kể từ ngày này.
- UBND, Sở Tài chính, cơ quan thuế các tỉnh/thành phố có trách nhiệm hướng dẫn hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện Thông tư 152.
Điều này đồng nghĩa:
- Từ năm 2026, hộ kinh doanh không thể tiếp tục áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 88,
- Mà phải chuyển sang thực hiện đúng theo hướng dẫn của Thông tư 152.
6. Hộ kinh doanh cần chuẩn bị gì trước khi Thông tư 152 có hiệu lực?
Để không bị “lúng túng” khi Thông tư 152 chính thức áp dụng, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nên:
6.1. Xác định rõ mình thuộc nhóm nào
- Đang nộp thuế theo phương pháp nào: khoán, kê khai, theo tỷ lệ % trên doanh thu hay theo thu nhập tính thuế?
- Có phát sinh các loại thuế đặc biệt khác (xuất nhập khẩu, tiêu thụ đặc biệt, tài nguyên…) hay không?
Việc xác định đúng nhóm giúp chọn mẫu sổ kế toán phù hợp theo Thông tư 152.
6.2. Tổ chức lại việc ghi chép và lưu trữ sổ sách
- Lựa chọn hình thức lưu trữ: bản giấy hay điện tử (hoặc kết hợp).
- Đảm bảo tối thiểu 5 năm lưu trữ tài liệu kế toán, riêng hóa đơn tuân thủ thêm quy định pháp luật về thuế.
- Cân nhắc mở thêm các sổ chi tiết nếu hoạt động kinh doanh đa dạng, miễn sao vẫn đáp ứng đủ thông tin bắt buộc.
6.3. Bố trí người làm kế toán hoặc sử dụng dịch vụ
Người đại diện hộ kinh doanh có thể:
- Tự ghi chép,
- Bố trí người làm kế toán (có thể là người thân, quản lý, thủ kho, thủ quỹ…),
- Hoặc thuê dịch vụ kế toán nếu quy mô lớn, nghiệp vụ phức tạp.
6.4. Kết hợp sử dụng hóa đơn điện tử và phần mềm hỗ trợ
Trong bối cảnh hệ thống thuế ngày càng số hóa, việc sử dụng:
- Hóa đơn điện tử,
- Phần mềm quản lý hóa đơn, doanh thu,
sẽ giúp hộ kinh doanh:
- Ghi nhận doanh thu minh bạch,
- Đối chiếu dễ dàng với sổ kế toán và thông báo thuế của cơ quan thuế,
- Hạn chế sai sót khi ghi sổ và kê khai.
Các giải pháp hóa đơn điện tử như SASUCO có thể hỗ trợ hộ kinh doanh quản lý chứng từ, hóa đơn và dữ liệu doanh thu một cách tập trung, tạo nền tảng tốt để thực hiện chế độ kế toán theo Thông tư 152 thuận lợi hơn.
Kết luận
Thông tư 152/2025/TT-BTC đánh dấu một bước thay đổi đáng kể trong chế độ kế toán áp dụng cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, với các điểm nhấn:
- Bỏ quyền lựa chọn chế độ kế toán khác, thống nhất áp dụng theo Thông tư 152.
- Quy định rõ thời hạn lưu trữ tài liệu kế toán tối thiểu 5 năm và cho phép lưu trữ trên bản giấy hoặc điện tử.
- Thiết kế hệ thống sổ kế toán theo từng nhóm phương pháp tính thuế, bám sát cách quản lý thuế hiện hành.
Chuẩn bị sớm về sổ sách, người làm kế toán, phương án lưu trữ và công cụ hỗ trợ sẽ giúp hộ kinh doanh giảm áp lực khi Thông tư 152 chính thức có hiệu lực từ năm 2026.
📌 Lưu ý: Bài viết mang tính chất tổng hợp, tham khảo. Khi áp dụng vào trường hợp cụ thể, hộ kinh doanh nên đọc trực tiếp văn bản pháp luật và/hoặc tham khảo ý kiến cơ quan thuế, đơn vị tư vấn để đảm bảo tuân thủ đúng quy định hiện hành.
Xem thêm
👉 So sánh Thông tư 99 và Thông tư 200: 3 điểm doanh nghiệp cần biết
👉 Hạn chuyển đổi từ hộ khoán lên kê khai: Hộ kinh doanh cần biết gì?
👉 Các chính sách thuế mới có hiệu lực trong năm 2025 doanh nghiệp cần biết
👉 Những lỗi kê khai thuế thường gặp và cách khắc phục
